‘TA┼×INMAZ M├ťLK─░YET─░’ Kategorisi i├žin Ar┼čiv

Ta┼č─▒nmaz M├╝lkiyetinin Konusu Kazan─▒lmas─▒ ve Kayb─▒

Pazartesi, 08 Ekim 2007

TA┼×INMAZ M├ťLK─░YET─░B─░R─░NC─░ AYIRIMTA┼×INMAZ M├ťLK─░YET─░N─░N KONUSU, KAZANILMASI VE KAYBI┬áA. Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinin konusuMADDE 704.- Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinin konusu ┼čunlard─▒r:1. Arazi,2. Tapu k├╝t├╝─č├╝nde ayr─▒ sayfaya kaydedilen ba─č─▒ms─▒z ve s├╝rekli haklar,3. Kat m├╝lkiyeti k├╝t├╝─č├╝ne kay─▒tl─▒ ba─č─▒ms─▒z b├Âl├╝mler.B. Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinin kazan─▒lmas─▒

I. Tescil

MADDE 705.- Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinin kazan─▒lmas─▒, tescille olur.Miras, mahkeme karar─▒, cebri icra, i┼čgal, kamula┼čt─▒rma halleri ile kanunda ├Âng├Âr├╝len di─čer hallerde, m├╝lkiyet tescilden ├Ânce kazan─▒l─▒r. Ancak, bu hallerde malikin tasarruf i┼člemleri yapabilmesi, m├╝lkiyetin tapu k├╝t├╝─č├╝ne tescil edilmi┼č olmas─▒na ba─čl─▒d─▒r. II. Kazanma yollar─▒1.┬á┬á┬á┬á┬á Hukuki i┼člem┬á MADDE 706.- Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinin devrini ama├žlayan s├Âzle┼čmelerin ge├žerli olmas─▒, resmi ┼čekilde d├╝zenlenmi┼č bulunmalar─▒na ba─čl─▒d─▒r. ├ľl├╝me ba─čl─▒ tasarruflar ve mal rejimi s├Âzle┼čmeleri, kendilerine ├Âzg├╝ ┼čekillere tabidir.2. ─░┼čgalMADDE 707.- Tapu k├╝t├╝─č├╝ne kay─▒tl─▒ bir ta┼č─▒nmaz─▒n m├╝lkiyetinin i┼čgal yoluyla kazan─▒lmas─▒, ancak kayd─▒n─▒n malikin istemiyle terkin edilmi┼č olmas─▒na ba─čl─▒d─▒r.Tapuya kay─▒tl─▒ olmayan ta┼č─▒nmazlar ├╝zerinde i┼čgal yoluyla m├╝lkiyet kazan─▒lamaz.3. Yeni arazi olu┼čmas─▒MADDE 708.- Birikme, dolma, toprak kaymas─▒ veya kamuya ait sular─▒n yata─č─▒nda ya da seviyesinde de─či┼čme gibi sebeplerle sahipsiz yerlerde yeniden olu┼čan yararlanmaya elveri┼čli arazi Devlete ait olur.Devlet, bu araziyi kamusal bir sak─▒nca bulunmad─▒─č─▒ takdirde ├Âncelikle arazisi kayba u─črayana veya biti┼čik arazi malikine devredebilir.Toprak par├žalar─▒n─▒n kendi arazisinden koptu─čunu ispat eden malik, bunlar─▒, durumu ├Â─črendi─či tarihten ba┼člayarak bir ve her halde olu┼čumun ger├žekle┼čti─či tarihten ba┼člayarak on y─▒l i├žinde geri alabilir.4. Arazi kaymas─▒a. Genel olarakMADDE 709.- Arazi kaymas─▒ s─▒n─▒r de─či┼čikli─čini gerektirmez.Arazi kaymas─▒ sebebiyle bir ta┼č─▒nmazdan di─čerine ge├žmi┼č olan arazi par├žalar─▒ ve di─čer cisimler hakk─▒nda s├╝r├╝klenen ┼čeylere ve kar─▒┼čmaya ili┼čkin h├╝k├╝mler uygulan─▒r. b. Heyelan MADDE 710.- Arazi kaymas─▒n─▒n s─▒n─▒r de─či┼čikli─čine yol a├žmayaca─č─▒ ilkesi, yetkili makamlarca heyelan b├Âlgesi oldu─ču belirlenen y├Ârelerde uygulanmaz.Bu y├Ârelerin belirlenmesi s─▒ras─▒nda y├Âredeki arazinin yap─▒s─▒ g├Âz ├Ân├╝nde tutulur.Bir ta┼č─▒nmaz─▒n b├Âyle bir y├Ârede bulundu─ču, ilgililere uygun bi├žimde bildirilir ve tapu k├╝t├╝─č├╝n├╝n beyanlar s├╝tununa yaz─▒l─▒r.c. S─▒n─▒r─▒n yeniden belirlenmesiMADDE 711.- S─▒n─▒r, arazi kaymas─▒ sebebiyle ger├že─či yans─▒tm─▒yorsa; ilgili ta┼č─▒nmaz maliki, s─▒n─▒r─▒n yeniden belirlenmesini isteyebilir.Fazlal─▒k ve eksiklikler denkle┼čtirilir.5. Kazand─▒r─▒c─▒ zamana┼č─▒m─▒a. Ola─čan zamana┼č─▒m─▒MADDE 712.- Ge├žerli bir hukuki sebep olmaks─▒z─▒n tapu k├╝t├╝─č├╝ne malik olarak yaz─▒lan ki┼či, ta┼č─▒nmaz ├╝zerindeki zilyetli─čini davas─▒z ve aral─▒ks─▒z olarak on y─▒l s├╝reyle ve iyiniyetle s├╝rd├╝r├╝rse, onun bu yolla kazanm─▒┼č oldu─ču m├╝lkiyet hakk─▒na itiraz edilemez.b. Ola─čan├╝st├╝ zamana┼č─▒m─▒MADDE 713.- Tapu k├╝t├╝─č├╝nde kay─▒tl─▒ olmayan bir ta┼č─▒nmaz─▒ davas─▒z ve aral─▒ks─▒z olarak yirmi y─▒l s├╝reyle ve malik s─▒fat─▒yla zilyetli─činde bulunduran ki┼či, o ta┼č─▒nmaz─▒n tamam─▒, bir par├žas─▒ veya bir pay─▒ ├╝zerindeki m├╝lkiyet hakk─▒n─▒n tapu k├╝t├╝─č├╝ne tesciline karar verilmesini isteyebilir.Ayn─▒ ko┼čullar alt─▒nda, maliki tapu k├╝t├╝─č├╝nden anla┼č─▒lamayan veya yirmi y─▒l ├Ânce ├Âlm├╝┼č ya da hakk─▒nda gaiplik karar─▒ verilmi┼č bir kimse ad─▒na kay─▒tl─▒ bulunan ta┼č─▒nmaz─▒n tamam─▒n─▒n veya b├Âl├╝nmesinde sak─▒nca olmayan bir par├žas─▒n─▒n zilyedi de, o ta┼č─▒nmaz─▒n tamam─▒, bir par├žas─▒ veya bir pay─▒ ├╝zerindeki m├╝lkiyet hakk─▒n─▒n tapu k├╝t├╝─č├╝ne tesciline karar verilmesini isteyebilir.Tescil davas─▒, Hazineye ve ilgili kamu t├╝zel ki┼čilerine veya varsa tapuda malik g├Âz├╝ken ki┼činin miras├ž─▒lar─▒na kar┼č─▒ a├ž─▒l─▒r.Davan─▒n konusu, mahkemece gazeteyle bir defa ve ayr─▒ca ta┼č─▒nmaz─▒n bulundu─ču yerde uygun ara├ž ve aral─▒klarla en az ├╝├ž defa ilan olunur.Son ilandan ba┼člayarak ├╝├ž ay i├žinde yukar─▒daki ko┼čullar─▒n ger├žekle┼čmedi─čini ileri s├╝rerek itiraz eden bulunmaz ya da itiraz yerinde g├Âr├╝lmez ve davac─▒n─▒n iddias─▒ ispatlanm─▒┼č olursa, hakim┬á tescile karar verir. M├╝lkiyet, birinci f─▒krada ├Âng├Âr├╝len ko┼čullar─▒n ger├žekle┼čti─či anda kazan─▒lm─▒┼č olur. Daval─▒lar ve itiraz edenler, ayn─▒ davada kendi adlar─▒na tescile karar verilmesini isteyebilirler.Kararda, tescili istenilen ta┼č─▒nmaz─▒n niteli─či, yeri, s─▒n─▒rlar─▒ ve y├╝z├Âl├ž├╝m├╝ belirtilir ve karara, uzmanlarca d├╝zenlenen teknik bilgileri i├žeren krokisi de eklenir.├ľzel kanun h├╝k├╝mleri sakl─▒d─▒r.c. S├╝relerin hesab─▒MADDE 714.- Kazand─▒r─▒c─▒ zamana┼č─▒m─▒ s├╝relerinin hesaplanmas─▒nda, kesilmesinde ve durmas─▒nda, Bor├žlar Kanununun zamana┼č─▒m─▒na ili┼čkin h├╝k├╝mleri k─▒yas yoluyla uygulan─▒r.6. Sahipsiz yerler ve yarar─▒ kamuya ait mallar MADDE 715.- Sahipsiz yerler ile yarar─▒ kamuya ait mallar, Devletin h├╝k├╝m ve tasarrufu alt─▒ndad─▒r.Aksi ispatlanmad─▒k├ža, yarar─▒ kamuya ait sular ile kayalar, tepeler, da─člar, buzullar gibi tar─▒ma elveri┼čli olmayan yerler ve bunlardan ├ž─▒kan kaynaklar, kimsenin m├╝lkiyetinde de─čildir ve hi├žbir ┼čekilde ├Âzel m├╝lkiyete konu olamaz.Sahipsiz yerler ile yarar─▒ kamuya ait mallar─▒n kazan─▒lmas─▒, bak─▒m─▒, korunmas─▒, i┼čletilmesi ve kullan─▒lmas─▒ ├Âzel kanun h├╝k├╝mlerine tabidir.III. Tescili isteme hakk─▒MADDE 716.- M├╝lkiyetin kazan─▒lmas─▒na esas olacak bir hukuki sebebe dayanarak malikten m├╝lkiyetin kendi ad─▒na tescilini istemek hususunda ki┼čisel hakka sahip olan kimse, malikin ka├ž─▒nmas─▒ halinde hakimden, m├╝lkiyetin h├╝kmen ge├žirilmesini isteyebilir.Bir ta┼č─▒nmaz─▒n m├╝lkiyetini i┼čgal, miras, kamula┼čt─▒rma, cebri icra veya mahkeme karar─▒na dayanarak kazanan ki┼či tescili do─črudan do─čruya yapt─▒rabilir.Bir ta┼č─▒nmaz─▒n m├╝lkiyetinde e┼čler aras─▒ndaki mal rejimi dolay─▒s─▒yla meydana gelen de─či┼čiklikler, e┼člerden birinin istemiyle tapu k├╝t├╝─č├╝ne do─črudan tescil olunur.C. Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinin kayb─▒MADDE 717.- Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyeti, terkin veya ta┼č─▒nmaz─▒n tamamen yok olmas─▒yla sona erer.Kamula┼čt─▒rma halinde m├╝lkiyetin ne zaman sona erece─či ├Âzel kanunla belirlenir┬á ┬á─░K─░NC─░ AYIRIM

TA┼×INMAZ M├ťLK─░YET─░N─░N ─░├çER─░─×─░

VE KISITLAMALARIA. Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinin i├žeri─čiI. KapsamMADDE 718.- Arazi ├╝zerindeki m├╝lkiyet, kullan─▒lmas─▒nda yarar oldu─ču ├Âl├ž├╝de, ├╝st├╝ndeki hava ve alt─▒ndaki arz katmanlar─▒n─▒ kapsar.Bu m├╝lkiyetin kapsam─▒na, yasal s─▒n─▒rlamalar sakl─▒ kalmak ├╝zere yap─▒lar, bitkiler ve kaynaklar da girer.II. S─▒n─▒rlar 1. S─▒n─▒rlar─▒n belirlenmesiMADDE 719.- Ta┼č─▒nmaz─▒n s─▒n─▒rlar─▒, tapu planlar─▒ ve arz ├╝zerindeki s─▒n─▒r i┼čaretleriyle belirlenir.Tapu planlar─▒ ile arz ├╝zerindeki i┼čaretler birbirini tutmazsa, as─▒l olan plandaki s─▒n─▒rd─▒r. Bu kural, yetkili makamlarca heyelan b├Âlgesi oldu─ču belirlenen y├Ârelerde uygulanmaz.2. S─▒n─▒r belirleme y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝MADDE 720.- Her arazi maliki, kom┼čusunun istemi ├╝zerine belli olmayan s─▒n─▒rlar─▒n belirlenmesi i├žin tapu planlar─▒n─▒n d├╝zeltilmesine veya arz ├╝zerine s─▒n─▒r i┼čaretleri konulmas─▒na katk─▒da bulunmakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r.3. S─▒n─▒rl─▒klar ├╝zerinde payl─▒ m├╝lkiyet MADDE 721.- ─░ki ta┼č─▒nmaz─▒ birbirinden ay─▒rmaya yarayan duvar, parmakl─▒k, ├žit gibi s─▒n─▒rl─▒klar, aksi ispat edilmedik├že, her iki kom┼čunun payl─▒ mal─▒ say─▒l─▒r.┬áIII. Arazideki yap─▒lar1. Arazi ve yap─▒ malzemesia. M├╝lkiyet ili┼čkisiMADDE 722.- Bir kimse kendi arazisindeki yap─▒da ba┼čkas─▒n─▒n malzemesini ya da ba┼čkas─▒n─▒n arazisindeki yap─▒da kendisinin veya bir ba┼čkas─▒n─▒n malzemesini kullan─▒rsa, bu malzeme arazinin b├╝t├╝nleyici par├žas─▒ olur.Ancak, sahibinin r─▒zas─▒ olmaks─▒z─▒n kullan─▒lm─▒┼č olan malzemenin s├Âk├╝lmesi a┼č─▒r─▒ zarara yol a├žmayacaksa, malzeme sahibi, gideri yap─▒y─▒ yapt─▒rana ait olmak ├╝zere bunlar─▒n s├Âk├╝l├╝p kendisine verilmesini isteyebilir.Ayn─▒ ko┼čullar alt─▒nda arazinin maliki de, r─▒zas─▒ olmaks─▒z─▒n yap─▒lan yap─▒da kullan─▒lan malzemenin, gideri yap─▒y─▒ yapt─▒rana ait olmak ├╝zere s├Âk├╝l├╝p kald─▒r─▒lmas─▒n─▒ isteyebilir.b. TazminatMADDE 723.- Malzeme s├Âk├╝l├╝p al─▒nmazsa arazi maliki, malzeme sahibine uygun bir tazminat ├Âdemekle y├╝k├╝ml├╝d├╝r.Yap─▒y─▒ yapt─▒ran arazi maliki iyiniyetli de─čilse hakim, malzeme sahibinin u─črad─▒─č─▒ zarar─▒n tamam─▒n─▒n tazmin edilmesine karar verebilir.Yap─▒y─▒ yapt─▒ran malzeme sahibi iyiniyetli de─čilse, hakimin h├╝kmedece─či miktar bu malzemenin arazi maliki i├žin ta┼č─▒d─▒─č─▒ en az de─čeri ge├žmeyebilir.┬á c. Arazinin m├╝lkiyetinin malzeme sahibine verilmesiMADDE 724.- Yap─▒n─▒n de─čeri a├ž─▒k├ža arazinin de─čerinden fazlaysa, iyiniyetli taraf uygun bir bedel kar┼č─▒l─▒─č─▒nda yap─▒n─▒n ve arazinin tamam─▒n─▒n veya yeterli bir k─▒sm─▒n─▒n m├╝lkiyetinin malzeme sahibine verilmesini isteyebilir.2. Ta┼čk─▒n yap─▒larMADDE 725.- Bir yap─▒n─▒n ba┼čkas─▒na ait araziye ta┼č─▒r─▒lan k─▒sm─▒, e─čer yap─▒y─▒ yapan malik ta┼č─▒r─▒lan arazi ├╝zerinde bir irtifak hakk─▒na sahip bulunuyorsa, ona ait ta┼č─▒nmaz─▒n b├╝t├╝nleyici par├žas─▒ olur.B├Âyle bir irtifak hakk─▒ yoksa, zarar g├Âren malik ta┼čmay─▒ ├Â─črendi─či tarihten ba┼člayarak onbe┼č g├╝n i├žinde itiraz etmedi─či, ayn─▒ zamanda durum ve ko┼čullar da hakl─▒ g├Âsterdi─či takdirde, ta┼čk─▒n yap─▒y─▒ iyiniyetle yapan kimse, uygun bir bedel kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ta┼čan k─▒s─▒m i├žin bir irtifak hakk─▒ kurulmas─▒n─▒ veya bu k─▒sm─▒n bulundu─ču arazi par├žas─▒n─▒n m├╝lkiyetinin kendisine devredilmesini isteyebilir.3. ├ťst hakk─▒ MADDE 726.- Bir ├╝st irtifak─▒na dayal─▒ olarak ba┼čkas─▒na ait bir arazinin alt─▒nda veya ├╝st├╝nde s├╝rekli kalmak ├╝zere in┼ča edilen yap─▒lar─▒n m├╝lkiyeti, irtifak hakk─▒ sahibine ait olur.Bir binan─▒n ba┼čl─▒ ba┼č─▒na kullan─▒lmaya elveri┼čli ba─č─▒ms─▒z b├Âl├╝mleri ├╝zerinde kat m├╝lkiyeti veya kat irtifak─▒ kurulmas─▒, Kat M├╝lkiyeti Kanununa tabidir.Ba─č─▒ms─▒z b├Âl├╝mler ├╝zerinde ayr─▒ca ├╝st hakk─▒ kurulamaz.4. MecralarMADDE 727.- Su, gaz, elektrik ve benzerlerinin mecralar─▒, i┼čletmenin bulundu─ču ta┼č─▒nmaz─▒n d─▒┼č─▒nda olsalar bile, aksine bir d├╝zenleme olmad─▒k├ža o i┼čletmenin eklentisi ve i┼čletme malikinin mal─▒ say─▒l─▒r.Kom┼čuluk hukukunun gerektirdi─či haller d─▒┼č─▒nda bir ta┼č─▒nmaz─▒n b├Âyle bir┬á mecra ile┬á ayni hak olarak y├╝klenmesi, ancak bir irtifak hakk─▒ kurulmas─▒ suretiyle olabilir.─░rtifak hakk─▒, mecra d─▒┼čar─▒dan g├Âr├╝lm├╝yorsa tapu k├╝t├╝─č├╝ne tesciliyle, d─▒┼čar─▒dan g├Âr├╝l├╝yorsa noterce d├╝zenlenecek s├Âzle┼čmeye dayan─▒larak mecran─▒n yap─▒lmas─▒yla do─čar.5. Ta┼č─▒n─▒r yap─▒larMADDE 728.- Ba┼čkas─▒n─▒n arazisi ├╝zerinde kal─▒c─▒ olmas─▒ ama├žlanmaks─▒z─▒n yap─▒lan kul├╝be, b├╝fe, ├žardak, baraka ve benzeri hafif yap─▒lar, bunlar─▒n malikine aittir. Bu t├╝r yap─▒lar, ta┼č─▒n─▒r mal h├╝k├╝mlerine tabi olur ve tapu k├╝t├╝─č├╝nde g├Âsterilmez.IV. Araziye dikilen fidanlarMADDE 729.- Bir kimse ba┼čkas─▒n─▒n fidan─▒n─▒ kendi arazisine ya da kendisinin veya bir ├╝├ž├╝nc├╝ ki┼činin fidan─▒n─▒ ba┼čkas─▒n─▒n arazisine dikerse, ba┼čkas─▒n─▒n malzemesini kullanarak yap─▒lan yap─▒lara veya ta┼č─▒n─▒r yap─▒lara ili┼čkin h├╝k├╝mler bunlar hakk─▒nda da uygulan─▒r. A─ča├žlar ve ormanlar ├╝st hakk─▒na konu olamaz.V. Ta┼č─▒nmaz malikinin sorumlulu─čuMADDE 730.- Bir ta┼č─▒nmaz malikinin m├╝lkiyet hakk─▒n─▒ bu hakk─▒n yasal k─▒s─▒tlamalar─▒na ayk─▒r─▒ kullanmas─▒ sonucunda zarar g├Âren veya zarar tehlikesi ile kar┼č─▒la┼čan kimse, durumun eski haline getirilmesini, tehlikenin ve u─črad─▒─č─▒ zarar─▒n giderilmesini dava edebilir.Hakim, yerel adete uygun ve ka├ž─▒n─▒lmaz ta┼čk─▒nl─▒klardan do─čan zararlar─▒n uygun bir bedelle denkle┼čtirilmesine karar verebilir.B. Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinin k─▒s─▒tlamalar─▒I.┬á Genel olarak MADDE 731.-Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinin kanundan do─čan k─▒s─▒tlamalar─▒, tapu siciline tescil edilmeksizin etkili olur.Bu k─▒s─▒tlamalar─▒n ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ veya de─či┼čtirilmesi, buna ili┼čkin s├Âzle┼čmenin resmi ┼čekilde d├╝zenlenmesine ve tapu k├╝t├╝─č├╝ne ┼čerh verilmesine ba─čl─▒d─▒r. Kamu yarar─▒ i├žin konulan k─▒s─▒tlamalar kald─▒r─▒lamaz ve de─či┼čtirilemez.┬á II. Devir hakk─▒n─▒n k─▒s─▒tlamalar─▒1. Yasal ├Ânal─▒m hakk─▒ a. ├ľnal─▒m hakk─▒ sahibiMADDE 732.- Payl─▒ m├╝lkiyette bir payda┼č─▒n ta┼č─▒nmaz ├╝zerindeki pay─▒n─▒ tamamen veya k─▒smen ├╝├ž├╝nc├╝ ki┼čiye satmas─▒ halinde, di─čer payda┼člar ├Ânal─▒m hakk─▒n─▒ kullanabilirler. b. Kullanma yasa─č─▒, feragat ve hak d├╝┼č├╝r├╝c├╝ s├╝reMADDE 733.- Cebri art─▒rmayla sat─▒┼člarda ├Ânal─▒m hakk─▒ kullan─▒lamaz.├ľnal─▒m hakk─▒ndan feragatin resmi ┼čekilde yap─▒lmas─▒ ve tapu k├╝t├╝─č├╝ne ┼čerh verilmesi gerekir. Belirli bir sat─▒┼čta ├Ânal─▒m hakk─▒n─▒ kullanmaktan vazge├žme, yaz─▒l─▒ ┼čekle tabidir ve sat─▒┼čtan ├Ânce veya sonra yap─▒labilir.Yap─▒lan sat─▒┼č, al─▒c─▒ veya sat─▒c─▒ taraf─▒ndan di─čer payda┼člara noter arac─▒l─▒─č─▒yla bildirilir.├ľnal─▒m hakk─▒, sat─▒┼č─▒n hak sahibine bildirildi─či tarihin ├╝zerinden ├╝├ž ay ve her halde sat─▒┼č─▒n ├╝zerinden iki y─▒l ge├žmekle d├╝┼čer.c. Kullan─▒lmas─▒MADDE 734.- ├ľnal─▒m hakk─▒, al─▒c─▒ya kar┼č─▒ dava a├ž─▒larak kullan─▒l─▒r.├ľnal─▒m hakk─▒ sahibi, ad─▒na pay─▒n tesciline karar verilmeden ├Ânce, sat─▒┼č bedeli ile al─▒c─▒ya d├╝┼čen tapu giderlerini, hakim taraf─▒ndan belirlenen s├╝re i├žinde hakimin belirleyece─či yere nakden yat─▒rmakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r.2. S├Âzle┼čmeden do─čan ├Ânal─▒m hakk─▒MADDE 735.- Tapu k├╝t├╝─č├╝ne ┼čerh verilen s├Âzle┼čmeden do─čan ├Ânal─▒m hakk─▒, ┼čerhte belirtilen s├╝rede ve belirtilen ko┼čullara g├Âre her malike kar┼č─▒ kullan─▒labilir. K├╝t├╝kte ko┼čullar belirtilmemi┼čse ta┼č─▒nmaz─▒n ├╝├ž├╝nc├╝ ki┼čiye sat─▒┼č─▒ndaki ko┼čullar esas al─▒n─▒r.┼×erhin etkisi her durumda, ┼čerhin verildi─či tarihin ├╝zerinden on y─▒l ge├žmekle sona erer. Yasal ├Ânal─▒m hakk─▒n─▒n kullan─▒lmas─▒na ve vazge├žmeye ili┼čkin h├╝k├╝mler s├Âzle┼čmeden do─čan ├Ânal─▒m hakk─▒nda da uygulan─▒r.3. Al─▒m ve geri al─▒m haklar─▒MADDE 736.- Tapu k├╝t├╝─č├╝ne ┼čerh verilen al─▒m ve geri al─▒m haklar─▒, ┼čerhde belirtilen s├╝re i├žinde her malike kar┼č─▒ kullan─▒labilir.┼×erhin etkisi, her durumda, ┼čerhin verildi─či tarihin ├╝zerinden on y─▒l ge├žmekle sona erer.III. Kom┼ču hakk─▒ 1. Kullanma bi├žimiMADDE 737.- Herkes, ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyetinden do─čan yetkileri kullan─▒rken ve ├Âzellikle i┼čletme faaliyetini s├╝rd├╝r├╝rken, kom┼čular─▒n─▒ olumsuz ┼čekilde etkileyecek ta┼čk─▒nl─▒ktan ka├ž─▒nmakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r.├ľzellikle, ta┼č─▒nmaz─▒n durumuna, niteli─čine ve yerel adete g├Âre kom┼čular aras─▒nda ho┼č g├Âr├╝lebilecek dereceyi a┼čan duman, bu─ču, kurum, toz, koku ├ž─▒kartarak, g├╝r├╝lt├╝ veya sars─▒nt─▒ yaparak rahats─▒zl─▒k vermek yasakt─▒r.Yerel adete uygun ve ka├ž─▒n─▒lmaz ta┼čk─▒nl─▒klardan do─čan denkle┼čtirmeye ili┼čkin haklar sakl─▒d─▒r.2. Kaz─▒ ve yap─▒lara. KuralMADDE 738.- Malik, kaz─▒ ve yap─▒ yaparken kom┼ču ta┼č─▒nmazlara, onlar─▒n topraklar─▒n─▒ sarsmak veya tehlikeye d├╝┼č├╝rmek ya da ├╝zerlerindeki tesisleri etkilemek suretiyle zarar vermekten ka├ž─▒nmak zorundad─▒r. Kom┼čuluk hukuku kurallar─▒na ayk─▒r─▒ yap─▒lar hakk─▒nda ta┼čk─▒n yap─▒lara ili┼čkin h├╝k├╝mler uygulan─▒r.b. ├ľzel kurallar MADDE 739.- Kaz─▒ ve yap─▒larda uyulmas─▒ gerekli kurallar ├Âzel kanunlarla belirlenir.3. Bitkiler a. KuralMADDE 740.- Kom┼čunun arazisine ta┼čarak zarar veren dal ve k├Âkler, onun istemi ├╝zerine uygun bir s├╝re i├žinde kald─▒r─▒lmazsa, kom┼ču bu dal ve k├Âkleri kesip kendi m├╝lkiyetine ge├žirebilir.Ekilmi┼č veya ├╝zerine yap─▒ yap─▒lm─▒┼č arazisine dallar─▒n ta┼čmas─▒na katlanan kom┼ču, bu dallarda yeti┼čen meyvalar─▒ toplama hakk─▒na sahip olur.Kom┼ču ormanlar hakk─▒nda bu h├╝k├╝mler uygulanmaz.┬á┬á┬áb. ├ľzel kurallarMADDE 741.- Kom┼ču ta┼č─▒nmaz maliklerinin bitki dikerken uymak zorunda olduklar─▒ kurallar ├Âzel kanunlarla belirlenir.4. Do─čal olarak akan suMADDE 742.- Ta┼č─▒nmaz maliki, ├╝st taraftaki araziden kendi arazisine do─čal olarak akan sular─▒n ve ├Âzellikle ya─čmur, kar ve tutulmam─▒┼č kaynak sular─▒n─▒n ak─▒┼č─▒na katlanmak zorundad─▒r. Kom┼čulardan hi├žbiri bu sular─▒n ak─▒┼č─▒n─▒ di─čerinin zarar─▒na de─či┼čtiremez. ├ťstteki arazi maliki, alt taraftaki ta┼č─▒nmaza gerekli olan suyu, ancak kendi ta┼č─▒nmaz─▒ i├žin zorunlu oldu─ču ├Âl├ž├╝de tutabilir.5. Fazla suyun ak─▒t─▒lmas─▒MADDE 743.- Bir arazinin suyu ├Âteden beri alt taraftaki araziye do─čal bir ┼čekilde akmakta ise, alt taraftaki arazi maliki, ├╝st taraftaki araziden fazla suyun bo┼čalt─▒lmas─▒ s─▒ras─▒nda da bu sular─▒ tazminat isteme hakk─▒ olmaks─▒z─▒n kabul etmek zorundad─▒r.Alt taraftaki arazi maliki bo┼čaltma dolay─▒s─▒yla akan sulardan zarar g├Ârmekte ise, gideri ├╝stteki arazi malikine ait olmak ├╝zere, kendi arazisinde yap─▒lacak mecrayla suyun ak─▒t─▒lmas─▒n─▒ isteyebilir.Batakl─▒klar─▒n kurutulmas─▒ hakk─▒ndaki ├Âzel kanun h├╝k├╝mleri sakl─▒d─▒r.6. Mecra ge├žirilmesia. Katlanma y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝MADDE 744.- Her ta┼č─▒nmaz maliki, u─črayaca─č─▒ zarar─▒n tamam─▒n─▒n ├Ânceden ├Âdenmesi ko┼čuluyla, su yolu, kurutma kanal─▒, gaz ve benzerlerine ait borular─▒n, elektrik hat ve kablolar─▒n─▒n, ba┼čka yerden ge├žirilmesi olanaks─▒z veya a┼č─▒r─▒ ├Âl├ž├╝de masrafl─▒ oldu─ču takdirde, kendi arazisinin alt─▒ndan veya ├╝st├╝nden ge├žirilmesine katlanmakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r.Mecra ge├žirilmesinin kamula┼čt─▒rma kurallar─▒na ba─čl─▒ olmas─▒ halinde, bu Kanunun mecralara ili┼čkin kom┼čuluk h├╝k├╝mleri uygulanmaz.Mecray─▒ ge├žirme hakk─▒, hak sahibinin istemi ├╝zerine ve giderleri ├Âdemesi ko┼čuluyla tapu k├╝t├╝─č├╝ne tescil edilir.b. Y├╝k├╝ml├╝ ta┼č─▒nmaz malikinin menfaatinin korunmas─▒MADDE 745.- Y├╝k├╝ml├╝ ta┼č─▒nmaz maliki, kendi menfaatinin hakkaniyete uygun bir bi├žimde g├Âzetilmesini isteyebilir.Arazinin ├╝zerinden ge├žecek mecralarda ola─čan├╝st├╝ durumlar varsa malik, bu mecralar─▒n ├╝zerinden ge├žirilece─či arazi par├žas─▒n─▒n uygun bir k─▒sm─▒n─▒n, zarar─▒n─▒ tam olarak kar┼č─▒layacak bir bedelle sat─▒n al─▒nmas─▒n─▒ isteyebilir.c. Durumun de─či┼čmesiMADDE 746.- Durum de─či┼čirse, y├╝k├╝ml├╝ ta┼č─▒nmaz maliki, mecran─▒n kendi yarar─▒na olarak ba┼čka bir yere nakledilmesini isteyebilir.Yer de─či┼čtirme giderleri, kural olarak mecra hakk─▒ sahibine aittir.├ľzel durumlar hakl─▒ g├Âsterdi─či takdirde, ta┼č─▒nmaz maliki de giderlerin uygun bir k─▒sm─▒na kat─▒lmakla y├╝k├╝ml├╝ tutulabilir.┬á┬á7. Ge├žit haklar─▒a. Zorunlu ge├žitMADDE 747.- Ta┼č─▒nmaz─▒ndan genel yola ├ž─▒kmak i├žin yeterli ge├židi bulunmayan malik, tam bir bedel kar┼č─▒l─▒─č─▒nda bir ge├žit hakk─▒ tan─▒nmas─▒n─▒ kom┼čular─▒ndan isteyebilir.Bu hak, ilk ├Ânce kendisinden bu ge├židin istenmesi ├Ânceki m├╝lkiyet ve yol durumuna g├Âre en uygun d├╝┼čen kom┼čuya kar┼č─▒ ve daha sonra bundan en az zarar g├Ârecek olana kar┼č─▒ kullan─▒l─▒r.Zorunlu ge├žit iki taraf─▒n menfaati g├Âzetilerek belirlenir.b. Di─čer ge├žit haklar─▒MADDE 748.- Ta┼č─▒nmaz malikinin ta┼č─▒nmaz─▒n─▒ i┼čletme veya iyile┼čtirme ya da ta┼č─▒nmaz─▒ ├╝zerinde yap─▒ yapma amac─▒yla kom┼ču ta┼č─▒nmaza ge├žici olarak girme hakk─▒ ile tarla yolu, hayvan sulama yolu, k─▒┼č ge├židi, tomruk kayd─▒rma yolu ve olu─ču ve bunlara benzer di─čer ge├žitler ├Âzel kanun h├╝k├╝mlerine tabidir.├ľzel kanun h├╝km├╝ yoksa yerel adet uygulan─▒r.Do─črudan do─čruya kanundan kaynaklanan ge├žit haklar─▒, tapu k├╝t├╝─č├╝ne tescil edilmeksizin do─čar. Ancak, bunlardan s├╝rekli nitelikte olanlar beyanlar s├╝tununda g├Âsterilir.8. S─▒n─▒rl─▒klarMADDE 749.- S─▒n─▒rl─▒klar ├╝zerinde payl─▒ m├╝lkiyete ili┼čkin h├╝k├╝mler sakl─▒ kalmak ├╝zere; her arazi maliki, ta┼č─▒nmaz─▒n─▒n s─▒n─▒r─▒n─▒n ├žit veya duvar gibi s─▒n─▒rl─▒klarla ├ževrilmesi i├žin yap─▒lan giderleri kar┼č─▒lar.Arazinin s─▒n─▒rl─▒klarla ├ževrilmesi y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ ve bi├žimine ili┼čkin ├Âzel kanun h├╝k├╝mleri sakl─▒d─▒r.9. Kat─▒lma y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝MADDE 750.- Her ta┼č─▒nmaz maliki, kom┼čuluk hukukundan do─čan yetkilerin kullan─▒lmas─▒ i├žin gerekli i┼člere ve bunlar─▒n giderlerine, kendi yararlanmas─▒ oran─▒nda kat─▒lmakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r.IV. Ba┼čkas─▒n─▒n arazisine girme hakk─▒1. Orman ve mer’aya girmeMADDE 751.- Yetkili makamlar taraf─▒ndan bitki ├Ârt├╝s├╝n├╝ korumak amac─▒yla yasaklanmad─▒k├ža, herkes ba┼čkas─▒n─▒n orman ve mer’as─▒na girebilir ve oralarda yeti┼čen yabani meyve, mantar ve benzeri ┼čeyleri, yerel adetlerin izin verdi─či ├Âl├ž├╝de toplay─▒p alabilir. Avlanmak ve bal─▒k tutmak i├žin ba┼čkas─▒n─▒n arazisine girme, ├Âzel kanun h├╝k├╝mlerine tabidir.2. S├╝r├╝klenen ┼čeyler ile benzerlerinin al─▒nmas─▒MADDE 752.- Su, r├╝zgar, ├ž─▒─č veya di─čer do─čal g├╝├žlerin etkisiyle ya da rastlant─▒ sonucunda ba┼čkas─▒n─▒n arazisine s├╝r├╝klenen veya d├╝┼čen ┼čeyler ile buraya giren b├╝y├╝k ve k├╝├ž├╝k ba┼č hayvan, ar─▒ o─čulu, kanatl─▒ hayvan ve bal─▒k gibi hayvanlar─▒n hak sahipleri taraf─▒ndan aran─▒p al─▒nmas─▒na, arazi maliki izin vermek zorundad─▒r. Arazi maliki, bu y├╝zden u─črad─▒─č─▒ zarar─▒n denkle┼čtirilmesini istemek ve denkle┼čtirme bedeli kendisine ├Âdeninceye kadar o ┼čeyleri hapsetmek hakk─▒na sahiptir.3. Zorunluluk halindeMADDE 753.- Bir kimse kendisini veya ba┼čkas─▒n─▒ tehdit eden bir zarar─▒ veya o anda mevcut bir tehlikeyi ancak ba┼čkas─▒n─▒n ta┼č─▒nmaz─▒na m├╝dahale ile ├Ânleyebilecek ve bu zarar ya da tehlike ta┼č─▒nmaza m├╝dahaleden do─čacak zarardan ├Ânemli ├Âl├ž├╝de b├╝y├╝k ise, malik buna katlanmak zorundad─▒r.Malik, bu y├╝zden u─črad─▒─č─▒ zarar i├žin hakkaniyete uygun bir denkle┼čtirme bedeli isteyebilir.┬á

V. Kamu hukuku k─▒s─▒tlamalar─▒

1. Genel olarakMADDE 754.- Ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyeti hakk─▒n─▒n kamu yarar─▒ i├žin k─▒s─▒tlanmas─▒,┬á ├Âzellikle yap─▒, yang─▒n, do─čal afetler ve sa─čl─▒kla ilgili kolluk hizmetlerine; orman ve yollara, deniz ve g├Âl k─▒y─▒lar─▒ndaki ana ve tali yollara s─▒n─▒r i┼čaretleri ve nirengi noktalar─▒ konulmas─▒na; topra─č─▒n iyile┼čtirilmesine veya b├Âl├╝nmesine, tar─▒m topraklar─▒n─▒n veya yap─▒ya ├Âzg├╝ arsalar─▒n birle┼čtirilmesine; eski eserler, do─čal g├╝zellikler, manzaralar,┬á seyirlik noktalar─▒ ve ender do─ča an─▒tlar─▒ ile i├žmeler, ─▒l─▒calar, maden ve kaynak sular─▒n─▒n korunmas─▒na ili┼čkin m├╝lkiyet k─▒s─▒tlamalar─▒, ├Âzel kanun h├╝k├╝mlerine tabidir. 2. Topra─č─▒n iyile┼čtirilmesiMADDE 755.- Su yollar─▒n─▒ d├╝zeltme, sulama, batakl─▒k yerlerini kurutma, yol a├žma, orman yeti┼čtirme, arazileri toplula┼čt─▒rma gibi iyile┼čtirme i┼čleri, ancak ilgili maliklerin ortak giri┼čimleriyle yap─▒labilecekse, arazinin yar─▒s─▒ndan fazlas─▒na sahip bulunmak ko┼čuluyla maliklerin ├╝├žte ikisinin bu yolda karar vermeleri gerekir. Di─čer malikler de bu karara uymak zorundad─▒r. Al─▒nan karar, tapu k├╝t├╝─č├╝n├╝n beyanlar s├╝tununda g├Âsterilir.Bu konulara ili┼čkin ├Âzel kanun┬á h├╝k├╝mleri sakl─▒d─▒r.C. Kaynak ve yeralt─▒ sular─▒I. M├╝lkiyet ve irtifak hakk─▒MADDE 756.- Kaynaklar, arazinin b├╝t├╝nleyici par├žas─▒ olup, bunlar─▒n m├╝lkiyeti ancak kaynad─▒klar─▒ arazinin m├╝lkiyeti ile birlikte kazan─▒labilir.Ba┼čkas─▒n─▒n arazisinde bulunan kaynaklar ├╝zerindeki hak, bir irtifak hakk─▒ olarak tapu k├╝t├╝─č├╝ne tescil ile kurulur.Yeralt─▒ sular─▒, kamu yarar─▒na ait sulardand─▒r. Arza malik olmak, onun alt─▒ndaki yeralt─▒ sular─▒na da malik olmak sonucunu do─čurmaz.Arazi maliklerinin yeralt─▒ sular─▒ndan yararlanma bi├žimi ve ├Âl├ž├╝s├╝ne ili┼čkin ├Âzel kanun h├╝k├╝mleri sakl─▒d─▒r.II. Kaynaklara zarar verilmesi1. TazminatMADDE 757.- ├ľnemli ├Âl├ž├╝de yararlan─▒lan veya yararlanmak amac─▒yla suyu biriktirilen kaynaklar─▒ veya kuyular─▒ kaz─▒, yap─▒ veya benzeri faaliyetler y├╝z├╝nden k─▒smen olsun keserek ya da kirleterek malikine veya onda hak sahibi olana zarar veren kimse, bu zarar─▒ gidermekle y├╝k├╝ml├╝d├╝r.Zarar kasten veya ihmal yoluyla verilmemi┼čse ya da zarar g├Ârenin de kusuru varsa hakim, tazminat─▒n gerekip gerekmedi─čini, gerekiyorsa miktar ve t├╝r├╝n├╝ takdir eder.2. Eski duruma getirmeMADDE 758.- Bir ta┼č─▒nmazda oturmak, onu i┼čletmek veya bir yerin i├žme ya da kullanma suyunu sa─člamak i├žin gerekli olan kaynaklar kesilir ve kirletilirse, kayna─č─▒n olabildi─či ├Âl├ž├╝de eski duruma getirilmesi istenebilir.Bunlar d─▒┼č─▒nda eski duruma getirme, ancak ├Âzel haller hakl─▒ g├Âsterdi─či takdirde istenebilir.┬á┬á┬áIII. Ayn─▒ yataktan beslenen kaynaklarMADDE 759.- De─či┼čik maliklere ait kom┼ču kaynaklar, ortak bir ana kaynaktan beslenmekte ise maliklerden her biri, bu kaynaklar─▒n birlikte tutulmas─▒n─▒ ve suyun hak sahiplerine o zamana kadarki yararlanmalar─▒ oran─▒nda da─č─▒t─▒lmas─▒n─▒ isteyebilir.Hak sahipleri, ortak tesis masraflar─▒n─▒ yararlanmalar─▒ oran─▒nda ├╝stlenirler. Birinin kar┼č─▒ ├ž─▒kmas─▒ halinde, hak sahiplerinden her biri, di─čer kaynaklardaki su azalacak olsa bile, kendi kayna─č─▒ndaki suyun tutulup ak─▒t─▒lmas─▒ i├žin gerekli i┼čleri yapabilir ve kendi kayna─č─▒na gelen suyun miktar─▒ bu i┼čler sonunda ├žo─čald─▒─č─▒ takdirde, ancak bu ├žo─čalma oran─▒nda bir bedel vermekle y├╝k├╝ml├╝ olur.IV. ├ľzel kanun h├╝k├╝mleri ve yerel adetMADDE 760.- ├ľzel m├╝lkiyete tabi arazide bulunan kaynak, kuyu veya derelerden kom┼čular─▒n ve di─čer ki┼čilerin su i├žme, su alma veya hayvan sulama ya da benzer yollarla yararlanmalar─▒ ├Âzel kanun h├╝k├╝mlerine tabidir. ├ľzel kanun h├╝km├╝ yoksa yerel adet uygulan─▒r.

V. Zorunlu su

MADDE 761.- Evi, arazisi veya i┼čletmesi i├žin gerekli sudan yoksun olup, bunu a┼č─▒r─▒ zahmet ve gidere katlanmaks─▒z─▒n ba┼čka yoldan sa─člayamayan ta┼č─▒nmaz maliki, kom┼čusundan, onun ihtiyac─▒ndan fazla olan suyu tam bir bedel kar┼č─▒l─▒─č─▒nda almas─▒n─▒ sa─člayacak bir irtifak kurulmas─▒n─▒ isteyebilir.Zorunlu su irtifak─▒n─▒n kurulmas─▒nda ├Âncelikle kaynak sahibinin menfaati g├Âzetilir.Durum de─či┼čirse, kurulmu┼č irtifak hakk─▒n─▒n de─či┼čtirilmesi veya kald─▒r─▒lmas─▒ istenebilir.┬á┬á