‘YABANCI GER├çEK K─░┼×─░LER─░N T├ťRK─░YEDE MAL ED─░NMES─░’ Kategorisi i├žin Ar┼čiv

Yabanc─▒ Ger├žek Ki┼čilerin T├╝rkiye’de Ta┼č─▒nmaz Mal Edinmeleri

Cuma, 09 Kas─▒m 2007

Yabanc─▒ ger├žek ve t├╝zel ki┼čilerin T├╝rkiye’de ta┼č─▒nmaz mal edinmeleri, 19.7.03 tarih ve 25173 say─▒l─▒ Resmi Gazete’de yay─▒nlanan kararla d├╝zenlenmi┼čtir. Buna g├Âre, yap─▒lan de─či┼čiklikle, yabanc─▒ uyruklu ger├žek ki┼čiler ile yabanc─▒ ├╝lkelerde bu ├╝lkelerin kanunlar─▒na g├Âre kurulan t├╝zel ki┼čili─či sahip ticaret ┼čirketlerinin ├ťlkemizde ta┼č─▒nmaz mal edinimleri farkl─▒ esaslara ba─članm─▒┼čt─▒r. Bu esaslar─▒ ├Âzetleyen Tapu Kanunu’nun 35. maddesinin yeni hali a┼ča─č─▒daki ┼čekli alm─▒┼čt─▒r:
“Kar┼č─▒l─▒kl─▒ olmak ve kanuni s─▒n─▒rlamalara uyulmak kayd─▒yla, yabanc─▒ uyruklu ger├žek ki┼čiler ile yabanc─▒ ├╝lkelerde bu ├╝lkelerin kanunlar─▒na g├Âre kurulan t├╝zel ki┼čili─če sahip ticaret ┼čirketleri, T├╝rkiye Cumhuriyeti s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde ta┼č─▒nmaz edinebilirler. Kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k ilkesinin uygulanmas─▒nda, yabanc─▒ devletin ta┼č─▒nmaz ediniminde kendi vatanda┼člar─▒na veya yabanc─▒ ├╝lkelerde bu ├╝lkelerin kanunlar─▒na g├Âre kurulan t├╝zel ki┼čili─če sahip ticaret ┼čirketlerine tan─▒d─▒─č─▒ haklar─▒n, T├╝rkiye Cumhuriyeti vatanda┼člar─▒na veya ticaret ┼čirketlerine de tan─▒nmas─▒ esast─▒r.
T├╝rkiye Cumhuriyeti ile aras─▒nda kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k olmayan devlet vatanda┼člar─▒n─▒n kanuni miras yoluyla edindikleri ta┼č─▒nmazlar ile kanuni k─▒s─▒tlamalara tabi alanlardaki ta┼č─▒nmazlar, intikal i┼člemleri yap─▒larak tasfiye edilir ve bedele ├ževrilir.
Yabanc─▒ uyruklu ger├žek ki┼čiler ile yabanc─▒ ├╝lkelerde bu ├╝lkelerin kanunlar─▒na g├Âre kurulan t├╝zel ki┼čili─če sahip ticaret ┼čirketlerinin otuz hektardan fazla ta┼č─▒nmaz edinebilmesi Bakanlar Kurulunun iznine tabidir. Kanuni miras yoluyla intikal eden ta┼č─▒nmazlar i├žin bu h├╝k├╝m uygulanmaz. Yabanc─▒ uyruklu ger├žek ki┼čilerin, kanuni miras d─▒┼č─▒nda ├Âl├╝me ba─čl─▒ tasarruflar yoluyla otuz hektardan fazla ta┼č─▒nmaz edinebilmesi de Bakanlar Kurulunun iznine ba─čl─▒d─▒r. ─░zin verilmez ise, fazla miktar tasfiye edilerek bedele ├ževrilir.
Yabanc─▒ uyruklu ger├žek ki┼čiler ile yabanc─▒ ├╝lkelerde bu ├╝lkelerin kanunlar─▒na g├Âre kurulan t├╝zel ki┼čili─če sahip ticaret ┼čirketleri lehine, ta┼č─▒nmaz ├╝zerinde s─▒n─▒rl─▒ ayn─▒ hak tesis edilmesi halinde kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k ┼čart─▒ aranmaz.
Kamu yarar─▒ ve ├╝lke g├╝venli─či bak─▒m─▒ndan, bu maddenin uygulanmayaca─č─▒ yerleri belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.”
Kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k
Kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k ilkesinin varl─▒─č─▒, ├Ânemli bir etkene ba─čl─▒d─▒r: kanuni d├╝zenlemenin yan─▒nda bunun fiilen de uygulanabilir olmas─▒na.
Buna g├Âre, yabanc─▒ bir ├╝lke vatanda┼č─▒n─▒n ya da ticaret ┼čirketinin ├ťlkemizde ta┼č─▒nmaz mal edinmesi, T.C. vatanda┼člar─▒n─▒n ve ticaret ┼čirketlerinin de o ├╝lkede ta┼č─▒nmaz mal edinmesine, kanun ile hak tan─▒nm─▒┼č olmas─▒na ve bu hakk─▒n da fiilen uygulanabilmesine ba─čl─▒d─▒r.
Yeni d├╝zenlemede, kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒─č─▒n yasal ve fiili olmas─▒n─▒n yan─▒nda, birebir uygulanmas─▒ yerine haklar─▒n kar┼č─▒l─▒kl─▒ olarak tan─▒nmas─▒ esas─▒ getirilmi┼čtir. Yani, uygulamalar─▒n kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒─č─▒ i├žin, yabanc─▒ devletin kendi vatanda┼člar─▒na ve kendi kanunlar─▒nca kurulan ticaret ┼čirketlerine tan─▒d─▒─č─▒ haklar─▒, T.C. vatanda┼člar─▒na ve ticaret ┼čirketlerine de tan─▒mas─▒ gerekmektedir.
Kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k ilkesinin istisnalar─▒
Bu ilkeye, ger├žek ki┼čiler kapsam─▒nda getirilen istisnalar ┼č├Âyledir:
1) Vatans─▒zlar, hi├žbir devlet uyru─čuna sahip olmad─▒klar─▒ndan, kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒─č─▒n belirlenece─či bir denge de s├Âz konusu de─čildir. Bu y├╝zden, vatans─▒zlar i├žin bu ┼čart aranmaz.
2) M├╝ltecilerin Hukuki Durumuna Dair S├Âzle┼čme’ye g├Âre, m├╝lteciler s─▒─č─▒nd─▒klar─▒ ├╝lkede ├╝├ž y─▒l ikamet ettikten sonra kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k ┼čart─▒ndan muaf olurlar. 28.7.1951 tarihli bu S├Âzle┼čmeyi 26.8.1961′de T├╝rkiye de onaylad─▒─č─▒ i├žin, T├╝rkiye’de bulunan m├╝lteciler de bu h├╝k├╝m kapsam─▒nda olup muafiyet i├žin, durumlar─▒n─▒ resmi belge ile kan─▒tlamalar─▒ yetmektedir.
3) T├╝rkiye’de turizm ama├žl─▒ yat─▒r─▒m yapmak isteyen yabanc─▒ ger├žek ve t├╝zel ki┼čiler, Turizm Te┼čvik Kanunu gere─či, Kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k ko┼čulu aranmadan ve yabanc─▒lar i├žin getirilen yasal k─▒s─▒tlamalara tabi tutulmadan turizm b├Âlge ve merkezlerinde ta┼č─▒nmaz mal edinebilirler.
Kanuni k─▒s─▒tlay─▒c─▒ h├╝k├╝mlere uymak
Yabanc─▒ ger├žek ki┼čilerin ├╝lkemizde ta┼č─▒nmaz edinmeleri i├žin bir ikinci ko┼čul daha vard─▒r: kanunla getirilmi┼č olan k─▒s─▒tlay─▒c─▒ h├╝k├╝mlere uymak.
─░lgili h├╝k├╝mler ┼č├Âyle:
1) Askeri yasak b├Âlgeler ve g├╝venlik b├Âlgelerindeki ta┼č─▒nmaz mallar, yabanc─▒ ger├žek ve t├╝zel ki┼čilere sat─▒lamaz, devredilemez ve kiralanamaz.
2) Yabanc─▒ ger├žek ki┼čiler, ├╝lkemizde 30 hektardan fazla ta┼č─▒nmaz mal edinemez; bu miktardan fazlas─▒na ancak Bakanlar Kurulu Karar─▒ ile sahip olabilir. Kanuni miras yoluyla edinilen ta┼č─▒nmazlar, bu h├╝kme tabi de─čildir.
442 say─▒l─▒ K├Ây Kanununun 87. maddesi yeni d├╝zenleme ile kald─▒r─▒ld─▒─č─▒ndan yabanc─▒ ger├žek ki┼čilerin k├Âylerde ta┼č─▒nmaz mal edinmeleri art─▒k m├╝mk├╝n hale gelmi┼čtir.
Yabanc─▒ T├╝zel Ki┼čilerin T├╝rkiye’de Ta┼č─▒nmaz Mal Edinmeleri
Yabanc─▒ ger├žek ki┼čilerde oldu─ču gibi yabanc─▒ ticaret ┼čirketlerinde de kar┼č─▒l─▒kl─▒ olmak ve kanuni s─▒n─▒rlamalara uymak ┼čartlar─▒ vard─▒r. Yabanc─▒ bir devlet ile ├╝lkemiz aras─▒nda ticaret ┼čirketleri y├Ân├╝nden kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒─č─▒n bulunup bulunmad─▒─č─▒ D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒’na sorularak belirlenmektedir.
Kanuni s─▒n─▒rlamalar a├ž─▒s─▒ndan yabanc─▒ ger├žek ki┼čiler i├žin ge├žerli olan kurallar yabanc─▒ ticaret ┼čirketleri a├ž─▒s─▒ndan da ge├žerlidir. Ayr─▒ca yabanc─▒ ger├žek ki┼čiler lehine bir s─▒n─▒rl─▒ ayni hak tesis edilece─či s─▒rada kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k ┼čart─▒n─▒n aranmayaca─č─▒ kural─▒ yabanc─▒ ticaret ┼čirketleri i├žin de getirilmi┼čtir.
Yabanc─▒ Sermayeli ┼×irketlerin Ta┼č─▒nmaz Mal Edinmeleri
Yabanc─▒ sermayeli ┼čirket ifadesi ├žo─ču zaman yabanc─▒ ┼čirket ifadesi ile kar─▒┼čt─▒r─▒lmaktad─▒r. Yabanc─▒ sermayeli ┼čirketler, T├╝rk Ticaret Kanunu h├╝k├╝mlerine g├Âre T├╝rkiye’de kurulur ve T├╝rk Ticaret Siciline kaydedilirler. Yani, bu ┼čirketler T├╝rkiye Cumhuriyeti hukuk kurallar─▒na tabi ┼čirketlerdir. Sadece sermayelerinin tamam─▒ veya bir k─▒sm─▒ yabanc─▒ ger├žek veya t├╝zel ki┼čilere aittir. Hissedarlar─▒n─▒n yabanc─▒ ki┼čiler olmas─▒ ┼čirketi yabanc─▒ t├╝zel ki┼či stat├╝s├╝ne sokmaz ├ž├╝nk├╝ ┼čirketin uyru─ču ile hissedarlar─▒n─▒n uyruklar─▒ farkl─▒ konulard─▒r.
4875 say─▒l─▒ Do─črudan Yabanc─▒ Yat─▒r─▒mlar Kanunu ile, yabanc─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar yerli yat─▒r─▒mc─▒larla e┼čit muameleye tabi tutulmu┼č; yat─▒r─▒m izni, ┼čirket kurulu┼č izni gibi izin ve onaylar kald─▒r─▒lm─▒┼č; yabanc─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n ├ťlkemizde kurduklar─▒ veya i┼čtirak ettikleri t├╝zel ki┼čili─če sahip ┼čirketlerin, T├╝rkiye Cumhuriyeti vatanda┼člar─▒n─▒n edinimine a├ž─▒k olan b├Âlgelerde ta┼č─▒nmaz m├╝lkiyeti veya s─▒n─▒rl─▒ ayni hak edinmeleri serbest b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r.
Yabanc─▒ sermayeli ┼čirketler, ilgili mevzuat uyar─▒nca, kurulu┼č yeri ve idare merkezi esas─▒na g├Âre yabanc─▒ sermayeli T├╝rkiye Cumhuriyeti ┼čirketleri say─▒lmaktad─▒r. Bu y├╝zden de, yabanc─▒ sermayeli ┼čirketlerin ta┼č─▒nmaz mal edinimleri ve tapu siciline y├Ânelik di─čer talepleri, T├╝rk Ticaret Kanununa g├Âre kurulan ┼čirketler ile ayn─▒ usul ve esaslara tabi olarak ticaret sicil memurluklar─▒ taraf─▒ndan verilen ve ┼čirketin ta┼č─▒nmaz mal edinme yetkisini ve yetkilisini g├Âsterir yetki belgeleri de─čerlendirilmek suretiyle ilgili Tapu Sicil M├╝d├╝rl├╝klerince sonu├žland─▒r─▒l─▒r.
Transfer
Yabanc─▒lar, gerek d├Âviz bozdurmak suretiyle sat─▒n ald─▒klar─▒ gerekse d├Âviz bozdurmaks─▒z─▒n sahip olduklar─▒ ta┼č─▒nmaz mal ve ayni haklar─▒n gelirleri ve sat─▒┼č bedellerini bankalar ve ├Âzel finans kurumlar─▒ yolu ile transfer ettirmekte serbesttir.
Ba┼čvurular─▒n Yap─▒laca─č─▒ Yetkili Y├Ânetim
Ta┼č─▒nmaz mal edinmek isteyen veya m├╝lkiyetten ayr─▒ ayni haklardan yararlanmak isteyen yabanc─▒ ki┼čiler ba┼čvurular─▒n─▒, ta┼č─▒nmaz mal─▒n bulundu─ču yerin Tapu Sicil M├╝d├╝rl├╝─č├╝ne yapmal─▒d─▒r.
Ba┼čvurular i├žin gerekli belgeler
Ba┼čvurular i├žin gerekli belgeler bak─▒m─▒ndan yabanc─▒larla T├╝rk vatanda┼člar─▒ aras─▒nda herhangi bir fark bulunmamaktad─▒r. Ancak, yabanc─▒ uyruklu vatanda┼člar─▒n tapu i┼člemleri s─▒ras─▒nda yanlar─▒nda terc├╝man bulundurmalar─▒ gere─či vard─▒r.
1) Ger├žek ki┼čiler a├ž─▒s─▒ndan
a. Ta┼č─▒nmaz mala ait varsa tapu senedi, yoksa ta┼č─▒nmaz mal─▒n ada ve parsel numaras─▒n─▒ belirtir belge veya malikin s├Âzl├╝ beyan─▒,
b. Uyru─čunda bulundu─ču ├╝lkenin kimlik belgesi veya pasaportu ile iki adet vesikal─▒k foto─čraf,
c. ─░stemde bulunan ki┼či vekil ise, temsile ili┼čkin vekaletname ile temsilcinin foto─črafl─▒ kimlik belgesi ve vesikal─▒k foto─čraf. Al─▒c─▒lar a├ž─▒s─▒ndan bizzat i┼čleme kat─▒lmayanlar varsa, onlar─▒ temsil eden temsilcilerin foto─črafl─▒ kimlik belgeleri, vesikal─▒k foto─čraflar─▒ ve temsilciliklerine ili┼čkin belgeler.
2) T├╝zel ki┼čiler a├ž─▒s─▒ndan
a. 4875 Say─▒l─▒ Do─črudan Yabanc─▒ Yat─▒r─▒mlar Kanununa g├Âre kurulan ┼čirketler Ticaret Sicil Memurlu─čundan alacaklar─▒ yetki belgelerini, imza sirk├╝lerini ve buna dayan─▒larak yetkili k─▒l─▒nan ki┼čiye verilen vekaletnameyi,
b. Yabanc─▒ ├╝lkelerde kendi kanunlar─▒na g├Âre kurulan yabanc─▒ ticaret ┼čirketleri i├žin kurulduklar─▒ ├╝lkenin kendi mevzuat─▒nca ilgili makamlar─▒ndan alacaklar─▒ yetki belgesi yerine ge├žen bir belgeyi ibraz etmeleri gerekmektedir.
Tapu i┼člemleri s─▒ras─▒nda ├Âdenmesi gereken har├ž ve vergiler a├ž─▒s─▒ndan yabanc─▒ uyruklu ki┼čiler ile T├╝rkiye Cumhuriyeti vatanda┼člar─▒ aras─▒nda hi├ž bir fark yoktur.
Ancak, ├╝lkemizde ta┼č─▒nmaz mal edinmek isteyen yabanc─▒ uyruklu ger├žek ve t├╝zel ki┼čilerin edinmek istedikleri ta┼č─▒nmaz mallar─▒n Askeri Yasak B├Âlge ve G├╝venlik B├Âlgeleri d─▒┼č─▒nda kal─▒p kalmad─▒─č─▒n─▒n saptanabilmesi i├žin yetkili askeri makama sorulurken, ta┼č─▒nmaz─▒n bulundu─ču yerin 1/25000 ├Âl├žekli haritada i┼čaretlenmesi gerekmektedir. Bunun i├žin araziye gidilmesi gerekiyorsa “parselin yerinde g├Âsterilmesi├ô i┼člemine g├Âre d├Âner sermaye hizmet bedeli al─▒nmaktad─▒r.
Kaynak: www.tkgm.gov.tr ┼čeklindeki Tapu Kadastro Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ web sayfas─▒ndaki Yabanc─▒lar─▒n T├╝rkiye’de Ta┼č─▒nmaz Edinimi adl─▒ dosyadan 03.01.2005 tarihinde al─▒nan bilgiler ─▒┼č─▒─č─▒nda haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.